Trong ngành in ấn, đặc biệt là in công nghiệp, mực in không chỉ đơn thuần là màu sắc mà còn là cả một công thức phức tạp. Và dung môi chính là “linh hồn” quyết định chất lượng, tốc độ và độ bền của mực. Trong số các loại dung môi, Ethanol tuyệt đối đã và đang khẳng định vị thế là lựa chọn hàng đầu, không thể thay thế. Vậy điều gì khiến loại dung môi tinh khiết này trở nên quan trọng đến vậy?
1. Ethanol tuyệt đối là gì? Đặc tính nổi bật
Ethanol tuyệt đối hay còn gọi là Cồn 99.5 độ (Absolute Ethyl Alcohol 99.5%) là loại Ethanol tinh khiết, không màu, dễ bay hơi, dễ cháy, có mùi thơm đặc trưng và vị cay. Đây là loại rượu đơn chức thu được sau khi loại bỏ hoàn toàn nước trong Ethanol với hàm lượng trên 99,5%.
Đặc điểm chính:
- Công thức hóa học: C₂H₆O hoặc C₂H₅OH
- Tỷ trọng: 0,7915 g/cm³
- Nhiệt độ nóng chảy: -117,3°C; nhiệt độ sôi: 78,5°C
- Cháy với ngọn lửa xanh, không tạo khói, sản phẩm cháy là CO₂ và nước.
- Có thể hòa tan trong nước và nhiều hợp chất hữu cơ ở mọi tỉ lệ.
- Là dung môi linh động, ứng dụng trong nhiều lĩnh vực.
- Có khả năng hút ẩm từ không khí.
- Ethanol và nước tạo hỗn hợp đẳng phí, khó tách nước hoàn toàn, nên sản xuất cồn tuyệt đối đòi hỏi kỹ thuật chưng cất đặc biệt.
Ethanol tuyệt đối
2. Lý do ethanol tuyệt đối được sử dụng trong sản xuất mực in
Nhờ những đặc tính ưu việt kể trên, Ethanol tuyệt đối trở thành lựa chọn không thể thay thế cho nhiều loại mực in công nghiệp:
- Tránh gây tủa, loãng màu, ảnh hưởng tốc độ khô: Việc không chứa nước giúp mực in không bị tủa, màu sắc giữ được độ đậm đặc mong muốn và quá trình khô diễn ra nhanh chóng, đồng đều.
- Tăng khả năng bám mực trên nhiều chất nền: Khả năng hòa tan tốt của Ethanol tuyệt đối giúp mực có độ bám dính cao trên đa dạng các bề mặt như giấy, nhựa, kim loại hay thủy tinh.
- Giữ ổn định hệ mực, tránh tắc đầu in: Với độ tinh khiết cao, Ethanol tuyệt đối giúp duy trì sự ổn định của hệ mực, ngăn ngừa hiện tượng vón cục hoặc lắng cặn, từ đó tránh làm tắc nghẽn đầu in (đặc biệt quan trọng đối với mực in phun).
- Tối ưu hiệu suất in ở tốc độ cao: Khả năng bay hơi nhanh và điều chỉnh độ nhớt hiệu quả của Ethanol tuyệt đối giúp quá trình in diễn ra mượt mà, chính xác ngay cả ở tốc độ cao, tăng năng suất sản xuất.
Lý do ethanol tuyệt đối được sử dụng trong mực in công nghiệp
3. Ứng dụng của Ethanol tuyệt đối trong từng loại mực in
Ethanol tuyệt đối được ứng dụng linh hoạt trong nhiều loại mực in khác nhau, mang lại hiệu quả chuyên biệt cho từng loại.
3.1. Mực in phun (Inkjet solvent-based)
Trong mực in phun, Ethanol tuyệt đối thường được kết hợp với các dung môi khác như MEK (methyl ethyl ketone), acetone, isopropanol. Lúc này, Ethanol đóng vai trò là dung môi chính hoặc phụ trợ, giúp điều chỉnh tốc độ bay hơi, áp suất mực và độ nhớt, đảm bảo mực phun ra đều, sắc nét và khô nhanh trên vật liệu in.
3.2. Mực in flexo và gravure (ống đồng)
Đối với mực in flexo và gravure (in ống đồng) dùng cho bao bì, nhãn mác, Ethanol tuyệt đối được sử dụng để hòa tan hiệu quả các loại resin như nitrocellulose, acrylic hoặc polyurethane. Điều này giúp mực có độ bám tốt và tăng tốc độ khô khi in lên các loại màng nhựa như PET, PP, PE, đảm bảo bề mặt in nhanh khô, không lem, từ đó tăng năng suất in ấn.
3.3. Mực in mã vạch, QR code công nghiệp
Trong ngành in mã vạch, số lô, QR code công nghiệp, Ethanol tuyệt đối là lựa chọn lý tưởng nhờ khả năng giúp mực khô cực nhanh trên các bề mặt khó bám dính như thủy tinh, kim loại, hoặc nhựa trơn. Độ tinh khiết cao của nó cũng góp phần bảo vệ đầu in, kéo dài tuổi thọ thiết bị.
4. Tỷ lệ sử dụng ethanol tuyệt đối trong sản xuất mực in (tham khảo)
Tỷ lệ sử dụng Ethanol tuyệt đối trong công thức mực in có thể khác nhau tùy thuộc vào loại mực, loại resin và tốc độ máy in. Dưới đây là bảng tỷ lệ tham khảo:
| Loại mực | Tỷ lệ Ethanol tuyệt đối |
| Mực in phun công nghiệp | 10 – 30 (hoặc cao hơn nếu là dung môi chính) |
| Mực in ống đồng / flexo | 20 -50 (tùy vào resin và tốc độ máy) |
| Mực pha thủ công | 15 -25 (tùy mục đích) |
Lưu ý: Luôn phối hợp Ethanol tuyệt đối với các dung môi khác để điều chỉnh tốc độ bay hơi và độ ổn định của mực in, đạt được hiệu suất tối ưu cho từng ứng dụng cụ thể.
5. Lưu ý an toàn khi sử dụng ethanol tuyệt đối
Mặc dù mang lại nhiều lợi ích, việc sử dụng Ethanol tuyệt đối đòi hỏi sự cẩn trọng cao độ do các đặc tính hóa học của nó.
- Dễ cháy: Ethanol tuyệt đối là chất cực kỳ dễ cháy. Do đó, cần tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về phòng cháy chữa cháy (PCCC) khi bảo quản và sử dụng. Luôn giữ xa nguồn nhiệt, lửa, và các thiết bị điện. (Tham khảo thêm về Cồn và an toàn hóa chất).
- Có mùi nồng: Hơi Ethanol tuyệt đối có mùi nồng. Khi làm việc với số lượng lớn, cần đảm bảo khu vực sản xuất có hệ thống hút khí và thông gió tốt để tránh ảnh hưởng đến sức khỏe người lao động.
- Không trộn với nước khi dùng cho resin không ưa nước: Đặc biệt lưu ý khi pha chế mực in có sử dụng các loại resin không ưa nước. Việc thêm nước vào có thể gây ra hiện tượng vón cục hoặc tách lớp, làm hỏng toàn bộ mẻ mực.
Lưu ý an toàn hóa chất
Với những ưu điểm vượt trội về khả năng hòa tan, tốc độ bay hơi nhanh và độ tinh khiết cao, Ethanol tuyệt đối đã khẳng định vị thế là một dung môi không thể thiếu trong ngành sản xuất mực in công nghiệp. Việc lựa chọn và sử dụng đúng loại Ethanol tuyệt đối sẽ giúp các doanh nghiệp nâng cao chất lượng sản phẩm, tối ưu hóa quy trình sản xuất và gia tăng lợi thế cạnh tranh.