Xăng pha Ethanol đang ngày càng được quan tâm khi E5 và E10 được triển khai trong hệ thống nhiên liệu tại Việt Nam. Tuy nhiên, không phải loại Ethanol nào cũng có thể dùng để pha xăng, bởi Ethanol nhiên liệu cần đáp ứng các yêu cầu riêng về độ tinh khiết, hàm lượng nước và biến tính.
Bài viết dưới đây giúp bạn hiểu rõ sự khác nhau giữa E5 và E10, cũng như các yêu cầu đối với Ethanol trước khi phối trộn.
1. Xăng pha Ethanol là gì?
1.1 Khái niệm
Xăng pha Ethanol (hay Xăng Sinh Học) là hỗn hợp giữa xăng không chì (xăng nền) và Ethanol nhiên liệu, ký hiệu là E kèm theo một con số. Con số này thể hiện tỷ lệ thể tích Ethanol có trong hỗn hợp. Ví dụ E5 chứa khoảng 4-5% Ethanol, E10 chứa khoảng 9-10% Ethanol.
Về bản chất, xăng Ethanol và xăng sinh học Ethanol là hai cách gọi khác của cùng một loại xăng pha Ethanol.
1.2. Phân loại
Phần Ethanol dùng để phối trộn với xăng thường được gọi là Ethanol nhiên liệu (E100). Xét theo trạng thái trước khi phối trộn, Ethanol nhiên liệu có thể được phân biệt thành Ethanol nhiên liệu chưa biến tính và Ethanol nhiên liệu biến tính.
2. Ethanol nhiên liệu khác gì Ethanol dùng trong các ngành khác?
2.1. Yêu cầu biến tính
Ethanol dùng làm nhiên liệu sau quá trình sản xuất và tinh chế cần đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật riêng trước khi được phối trộn với xăng. Trong đó, biến tính là một bước quan trọng đối với Ethanol nhiên liệu biến tính.
Biến tính là quá trình bổ sung một lượng chất biến tính phù hợp, chẳng hạn các thành phần hydrocacbon như xăng hoặc naphtha, với hàm lượng khoảng 1,96-5,0% thể tích. Mục đích là làm Ethanol không còn phù hợp để sử dụng cho mục đích đồ uống, đồng thời phân biệt Ethanol nhiên liệu với Ethanol dùng trong thực phẩm, đồ uống.
Đây là điểm khác cơ bản so với Ethanol dùng trong thực phẩm, dược phẩm hay mỹ phẩm, vốn phải giữ độ tinh khiết cao và không được lẫn chất biến tính.
2.2. Chỉ tiêu chất lượng ảnh hưởng đến khả năng hòa trộn với xăng
Ethanol nhiên liệu dùng pha xăng phải đáp ứng yêu cầu kỹ thuật riêng theo TCVN 7716:2011, trong đó hàm lượng nước là chỉ tiêu quan trọng. Nước trong Ethanol càng thấp thì khả năng hòa trộn với xăng càng ổn định, giảm nguy cơ tách lớp .
Ethanol dùng cho các ngành khác không bắt buộc theo bộ tiêu chuẩn nhiên liệu, dù cùng là Ethanol có độ tinh khiết cao. Một lô Ethanol đạt chuẩn thực phẩm chưa chắc đã đáp ứng chỉ tiêu của Ethanol nhiên liệu, và ngược lại.
>>> Xem thêm: Đặc điểm của Cồn tuyệt đối – loại Ethanol có độ tinh khiết cao dùng làm nguyên liệu pha xăng.
3. Xăng E5 là gì?
Xăng E5 là hỗn hợp giữa xăng không chì và Ethanol nhiên liệu, với hàm lượng Ethanol từ 4% đến 5% theo thể tích.
Đây là loại xăng pha Ethanol được triển khai sớm tại Việt Nam, có yêu cầu kỹ thuật riêng tại TCVN 8063:2015 dùng cho các dòng xe sử dụng động cơ xăng thông thường.
4. Xăng E10 là gì?
Xăng E10 là hỗn hợp giữa xăng không chì và Ethanol nhiên liệu, với hàm lượng Ethanol từ 9% đến 10% theo thể tích, quy định tại TCVN 8401:2011. So với E5, cùng một lượng xăng nền, E10 cần lượng Ethanol nhiên liệu nhiều gấp khoảng hai lần.
Theo lộ trình hiện hành, xăng E10 sẽ dần thay thế xăng E5 để trở thành loại xăng pha Ethanol phổ biến trên cả nước.
5. E5 Và E10 Khác Nhau Như Thế Nào?
| Tiêu chí | Xăng E5 | Xăng E10 |
| Hàm lượng Ethanol | 4-5% thể tích | 9-10% thể tích |
| Tiêu chuẩn áp dụng | TCVN 8063:2015 | TCVN 8401:2011 |
| Lượng Ethanol cần dùng | Ít hơn cho cùng một lượng xăng nền | Nhiều hơn khoảng gấp đôi so với E5 |
| Lượng Ethanol/1.000 lít xăng (ước tính) | Khoảng 40-50 lít | Khoảng 90-100 lít |
| Mức độ phổ biến hiện nay | Đã sử dụng rộng rãi từ nhiều năm | Đang được mở rộng để thay thế dần E5 |
Với người mua Ethanol làm nguyên liệu pha xăng, khác biệt quan trọng nhất giữa hai loại xăng pha Ethanol này là khối lượng Ethanol nhiên liệu cần dùng, không phải trải nghiệm sử dụng trên xe.
6. Ethanol nhiên liệu (E100) được sản xuất và xử lý như thế nào trước khi pha xăng?
Ethanol dùng để sản xuất xăng pha Ethanol phải trải qua một số bước xử lý trước khi đạt yêu cầu đưa vào phối trộn.
6.1. Từ Ethanol 96% đến Ethanol nhiên liệu đạt chuẩn
Ethanol sau lên men và chưng cất thông thường chỉ đạt khoảng 95-96%, do giới hạn của hỗn hợp đẳng phí giữa Ethanol và nước.
Để dùng pha xăng, Ethanol cần được khử nước tiếp để đạt độ tinh khiết cao hơn (Cồn tuyệt đối). Chất lượng của Ethanol đầu ra còn phụ thuộc vào hiệu suất của quá trình lên men ngay từ khâu nguyên liệu.
6.2. Vì sao phải biến tính Ethanol nhiên liệu
Sau khi đạt độ tinh khiết yêu cầu, Ethanol được pha thêm một lượng nhỏ chất biến tính như xăng không chì hoặc naphta. Bước này giúp phân biệt rõ Ethanol dùng cho nhiên liệu với Ethanol dùng cho thực phẩm, tránh bị lợi dụng sang mục đích chế biến đồ uống.
6.3. Ai cung ứng E100 cho việc pha chế xăng
Việc phối trộn, pha chế xăng sinh học (bổ sung E100 vào xăng nền theo phương pháp in-tank, in-line hoặc phương pháp phù hợp khác) do các thương nhân đầu mối sản xuất, kinh doanh xăng dầu thực hiện theo quy định.
Doanh nghiệp sản xuất Ethanol nhiên liệu cung cấp E100 đầu vào cho các thương nhân này, không trực tiếp bán xăng thành phẩm ra thị trường.
7. Tiêu chuẩn chất lượng Ethanol nhiên liệu cần đáp ứng
Ethanol dùng để pha xăng pha Ethanol cần đáp ứng một số chỉ tiêu kỹ thuật riêng, khác với Ethanol dùng cho các ngành khác.
7.1. Các chỉ tiêu kỹ thuật chính
Ethanol nhiên liệu biến tính dùng để pha xăng cần đáp ứng một số yêu cầu kỹ thuật về độ tinh khiết và thành phần, bao gồm:
- Hàm lượng Ethanol lớn hơn 99,5%
- Hàm lượng Methanol nhỏ hơn 0.04%Vol
- Hàm lượng nước nhỏ hơn 0,5%Vol
- Độ axit và hàm lượng chất biến tính
Đây là những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng hòa trộn ổn định với xăng nền và tránh hiện tượng tách lớp trong quá trình vận chuyển, tồn chứa.
7.2. Quy chuẩn, tiêu chuẩn áp dụng
Ba văn bản kỹ thuật doanh nghiệp cần đối chiếu là: quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về xăng, nhiên liệu điêzen và nhiên liệu sinh học (quy định chung về xăng E5, E10 và Ethanol nhiên liệu), TCVN 7716 (yêu cầu kỹ thuật với Ethanol nhiên liệu biến tính dùng để trộn xăng) và TCVN 8063, TCVN 8401 (yêu cầu kỹ thuật riêng cho xăng E5 và xăng E10 thành phẩm).
7.3. Hồ sơ cần có khi giao dịch
Khi giao dịch Ethanol nhiên liệu, bên mua thường yêu cầu phiếu kiểm nghiệm (COA) theo từng lô, cùng bảng dữ liệu an toàn hóa chất (MSDS). Đây là căn cứ để xác nhận lô hàng phù hợp trước khi đưa vào phối trộn, đồng thời là hồ sơ cần lưu giữ khi có kiểm tra.
Kết luận
Tóm lại, xăng pha Ethanol tại Việt Nam gồm hai loại chính là E5 và E10, khác nhau ở tỷ lệ Ethanol pha vào xăng nền. Ethanol dùng để pha xăng cần đạt độ tinh khiết cao và được biến tính đúng cách trước khi đưa vào phối trộn.
Thanh Ngô Phát cung cấp Cồn Ethanol nguyên liệu cho doanh nghiệp sản xuất. Nếu đơn vị bạn đang tìm nguồn Ethanol nhiên liệu hãy liên hệ để được tư vấn và nhận báo giá theo nhu cầu thực tế.
